Recenzja książki Joanny Gierak-Onoszko "27 śmierci Tobyego Obeda"
"27 śmierci Tobyego Obeda" to kolejna pozycja na nasze comiesięczne spotkanie klubu DKK. To książka młodej polskiej dziennikarki Joanny Gierak-Onoszko, owoc jej dwóch lat spędzonych w Kanadzie.
Kanada to kraj bogaty i otwarty również dla emigrantów z całego świata, którzy mogą tam budować nowe życie. To kraj ogromnych możliwości zapewniających swoim obywatelom dostatnie życie i poczucie bezpieczeństwa. Kanada zawsze postrzegana była jako kraina dobrobytu, ładu i praworządności.
Dlatego to czego dowiadujemy się z książki może nas głęboko poruszyć czy wręcz zszokować. Bowiem Kanada jak każdy kraj ma swoją bolesną kartę zapisaną w historii ludów zamieszkałych przed epoką białego człowieka.
Europejczycy, którzy osiedlili się w Kanadzie wprawdzie nie podbijali brutalnie rdzennych mieszkańców, ale traktowali je jako ludzi drugiej kategorii, którzy muszą zaakceptować nowy porządek tworzony przez białych. Zabierano dzieci Inuitom i Indianom i umieszczano je w szkołach z internatem prowadzonych głównie przez duchownych.
Szkoły były najczęściej oddalone od miejsc zamieszkania dzieci, które latami nie miały kontaktu z rodzicami. Dzieci były nie tylko odrywane od swojej kultury, tradycji i języka, ale dochodziło również do aktów brutalnej przemocy, wykorzystywania seksualnego i innych koszmarnych nadużyć jak rażenie dzieci prądem, zmuszanie do jedzenia własnych wymiocin itp.
W każdym rozdziale poznajemy historię kolejnych dzieci, którym odebrano dzieciństwo i naznaczono traumą na całe życie. Po zakończeniu tej wątpliwej edukacji już jako nastolatkowie opuszczają mury szkoły i praktycznie nie mają gdzie wracać, bo przeważnie nie posiadają już swoich rodziców. Trudno się dziwić, że po tym co przeszły same później robią to samo innym i tak nakręca się fala przemocy i zdeprawowania.
Kto był odpowiedzialny za ten dramat przeszło 150 tyś. Dzieci Pierwszych Narodów? Czy rząd Kanady powinien się rozliczyć z tego co spotkało tych ludzi?
Ocaleńcy bo tak nazywają siebie byli wychowankowie szkół proszą by usłyszano ich i choć w minimalnym stopniu zrekompensowano im krzywdy. Domagają się również słowa przepraszam.
Powstaje Komisja Prawdy i Pojednania, która ma doprowadzić do wzajemnego zrozumienia i wybaczenia tym, którzy są winni krzywd swojego narodu. Choć pojednanie i wybaczenie jest trudnym procesem, Kanada jest gotowa krytycznie ocenić to co się wydarzyło i zmienić kształt przyszłości.
Maria Rosół - DKK przy BPGiM w Strzyżowie
